![](https://medicalnews.gr/wp-content/uploads/2023/07/medicalnews-image-3416334.jpg)
Ζήσης Ψάλλας
Η ντοπαμίνη, ένας νευροδιαβιβαστής του εγκεφάλου που συνδέεται εδώ και καιρό με την ευχαρίστηση, το κίνητρο και την αναζήτηση ανταμοιβής, φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στο γιατί η άσκηση και άλλες σωματικές προσπάθειες φαίνονται «εύκολες» σε μερικούς ανθρώπους και εξαντλητικές σε άλλους, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας μελέτης που περιέλαβε άτομα με νόσο Πάρκινσον.
Η νόσος Πάρκινσον χαρακτηρίζεται από απώλεια κυττάρων που παράγουν ντοπαμίνη στον εγκέφαλο με την πάροδο του χρόνου. Επικεφαλής της μελέτης ήταν ερευνητές του Johns Hopkins.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό npj Parkinson's Disease, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πιο αποτελεσματικούς τρόπους βοήθειας ώστε οι άνθρωποι να καθιερώσουν και να τηρήσουν προγράμματα άσκησης, αλλά και νέες θεραπείες για την κόπωση που σχετίζεται με την κατάθλιψη -καθώς και μια καλύτερη κατανόηση της νόσου Πάρκινσον.
«Οι ερευνητές προσπαθούν εδώ και πολύ καιρό να καταλάβουν γιατί μερικοί άνθρωποι βρίσκουν τη σωματική προσπάθεια ευκολότερη από άλλους», είπε ο επικεφαλής της μελέτης Vikram Chib, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Βιοϊατρικής Μηχανικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins. «Τα αποτελέσματα της μελέτης υποδηλώνουν ότι η ποσότητα της διαθέσιμης ντοπαμίνης στον εγκέφαλο είναι ένας βασικός παράγοντας».
Ο Chib εξήγησε ότι μετά από μια περίοδο σωματικής δραστηριότητας, η αντίληψη και οι αυτοαναφορές των ανθρώπων για την προσπάθεια που καταβάλλουν ποικίλλει και καθοδηγεί τις αποφάσεις τους σχετικά με την ανάληψη μελλοντικών προσπαθειών. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα με αυξημένη ντοπαμίνη είναι πιο πρόθυμα να καταβάλουν σωματική προσπάθεια για να έχουν ανταμοιβές, αλλά η τρέχουσα μελέτη επικεντρώθηκε στον ρόλο της ντοπαμίνης σχετικά με την αυτοαξιολόγηση της προσπάθειας που απαιτείται για σωματική εργασία, χωρίς την υπόσχεση ανταμοιβής.
Οι ερευνητές προσέλαβαν 19 ενήλικες που είχαν διαγνωστεί με νόσο Πάρκινσον, μια πάθηση στην οποία οι νευρώνες στον εγκέφαλο που παράγουν ντοπαμίνη σταδιακά πεθαίνουν, προκαλώντας ακούσιες και ανεξέλεγκτες κινήσεις όπως τρόμο, κόπωση, δυσκαμψία και προβλήματα με την ισορροπία ή τον συντονισμό.
Στο εργαστήριο του Chib, ζητήθηκε από 10 άνδρες και εννέα γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας 67 ετών να εκτελέσουν την ίδια σωματική εργασία -σφίγγοντας μια χειρολαβή εξοπλισμένη με αισθητήρα- σε δύο διαφορετικές ημέρες μέσα σε τέσσερις εβδομάδες. Σε μία από τις ημέρες, ζητήθηκε από τους ασθενείς να λάβουν την τυπική, καθημερινή συνθετική φαρμακευτική αγωγή ντοπαμίνης όπως θα έπαιρναν συνήθως. Στην άλλη περίπτωση, τους ζητήθηκε να μην πάρουν τα φάρμακά τους για τουλάχιστον 12 ώρες πριν από τη διεξαγωγή της δοκιμής συμπίεσης.
Και τις δύο ημέρες, οι ασθενείς διδάχτηκαν αρχικά να πιέζουν έναν αισθητήρα λαβής σε διάφορα επίπεδα καθορισμένης προσπάθειας και στη συνέχεια τους ζητήθηκε να πιέσουν και να αναφέρουν πόση προσπάθεια κατέβαλαν.
Όταν οι συμμετέχοντες είχαν λάβει φάρμακα ντοπαμίνης, οι αυτοαξιολογήσεις της προσπάθειας που κατέβαλλαν ήταν πιο ακριβείς από ό,τι όταν δεν είχαν πάρει τα φάρμακα. Είχαν επίσης λιγότερη μεταβλητότητα στις προσπάθειές τους. Αντίθετα, όταν οι ασθενείς δεν είχαν πάρει φάρμακα, ανέφεραν υπερβολική προσπάθεια -που σημαίνει ότι αντιλαμβάνονταν το έργο ως σωματικά πιο δύσκολο.