Η περιοδοντίτιδα δεν είναι απλώς «ευαίσθητα ούλα» ούτε ένα πρόβλημα που περιορίζεται στην κακοσμία ή στην αιμορραγία κατά το βούρτσισμα. Είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος των ιστών που στηρίζουν τα δόντια: των ούλων, του περιοδοντικού συνδέσμου και του οστού της γνάθου.
Στην αρχή μπορεί να μοιάζει αθώα. Λίγο αίμα στην οδοντόβουρτσα, μια ενόχληση στα ούλα, μία αίσθηση ότι «κάτι δεν είναι όπως πριν». Όταν όμως η φλεγμονή παραμένει, τα μικρόβια προχωρούν βαθύτερα κάτω από τα ούλα, δημιουργούνται περιοδοντικοί θύλακοι, χάνεται οστό και τα δόντια μπορεί να αρχίσουν να κινούνται.
Το σημαντικότερο μήνυμα είναι απλό: η αιμορραγία στα ούλα δεν είναι φυσιολογική και η κινητικότητα των δοντιών δεν σημαίνει πάντα ότι τα δόντια πρέπει να εξαχθούν. Σημαίνει ότι χρειάζεται σωστή διάγνωση.
Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;
Τα πιο συχνά σημάδια που πρέπει να οδηγήσουν τον ασθενή σε οδοντιατρική αξιολόγηση είναι:
αιμορραγία στο βούρτσισμα ή αυτόματη αιμορραγία, κακοσμία, ερυθρότητα και πρήξιμο στα ούλα, υποχώρηση των ούλων, ευαισθησία, αλλαγή στη θέση των δοντιών, κενά που δεν υπήρχαν παλαιότερα, κινητικότητα ή αίσθηση ότι η μάσηση έχει αλλάξει. Πολλοί ασθενείς που είναι καπνιστές, δεν παρατηρούν αιμορραγία στα ούλα, λόγω της νικοτίνης που δρα σαν αιμοστατικός παράγοντας. Οι ίδιοι ασθενείς, το φαινόμενο της κακοσμίας το αποδίδουν, στο κάπνισμα ή πολλές φορές σε στομαχικές δυσλειτουργίες.
Ένα από τα πιο ύπουλα χαρακτηριστικά της περιοδοντίτιδας είναι πως μπορεί να εξελίσσεται για καιρό χωρίς έντονο πόνο, κάτι που καθυστερεί τους ασθενείς από το να αναζητήσουν οδοντιατρική περίθαλψη.
Ουλίτιδα ή περιοδοντίτιδα;
Η ουλίτιδα αφορά κυρίως τη φλεγμονή των ούλων και είναι συνήθως αναστρέψιμη όταν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Η περιοδοντίτιδα είναι πιο προχωρημένη κατάσταση, γιατί συνοδεύεται από απώλεια στήριξης γύρω από τα δόντια.
Η διάκριση δεν γίνεται «με το μάτι». Χρειάζεται περιοδοντικός έλεγχος, μέτρηση θυλάκων, αξιολόγηση αιμορραγίας, ακτινογραφικός έλεγχος, εκτίμηση κινητικότητας και καταγραφή παραγόντων κινδύνου όπως κάπνισμα, διαβήτης, φάρμακα, ιστορικό περιοδοντικής νόσου και στοματική υγιεινή.
Πώς αντιμετωπίζεται σήμερα η περιοδοντίτιδα;
Η σύγχρονη θεραπεία για την αντιμετώπιση της περιοδοντίτιδας δεν είναι ένα ίδιο πρωτόκολλο για όλους. Βασίζεται στο στάδιο της νόσου, στον ρυθμό εξέλιξης, στο ιατρικό ιστορικό και στην πραγματική πρόγνωση κάθε δοντιού.
Το πρώτο στάδιο είναι ο έλεγχος της φλεγμονής. Αυτό περιλαμβάνει απομάκρυνση μικροβιακού φορτίου και πέτρας πάνω και κάτω από τα ούλα, υποουλική θεραπεία, χρήση υπερήχων ή ειδικών εργαλείων, εξατομικευμένες οδηγίες στοματικής υγιεινής και επανεκτίμηση.
Η αντιβίωση ή τα τοπικά αντισηπτικά δεν αποτελούν αυτόματη λύση για κάθε ασθενή. Χρησιμοποιούνται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη κλινική ένδειξη. Η βάση της θεραπείας είναι να ελεγχθεί το αίτιο που συντηρεί τη φλεγμονή.
Μπορούν να σωθούν δόντια που κουνιούνται;
Σε αρκετές περιπτώσεις, ναι. Η κινητικότητα δεν σημαίνει πάντα εξαγωγή. Μπορεί να οφείλεται σε απώλεια οστού, ενεργή φλεγμονή, τραυματική σύγκλειση ή συνδυασμό παραγόντων.
Η κρίσιμη απόφαση είναι να ξεχωρίσει ο οδοντίατρος ποια δόντια έχουν ρεαλιστική πρόγνωση, ποια μπορούν να σταθεροποιηθούν, ποια χρειάζονται ακινητοποίηση ή αναγεννητική θεραπεία και ποια δεν μπορούν πλέον να διατηρηθούν με ασφάλεια.
Αναγεννητικές τεχνικές και βιολογική υποστήριξη
Η σύγχρονη οδοντιατρική έχει αναπτύξει μελέτες και πρωτόκολλα που οδηγούν σε επουλωτικές και αναπλαστικές θεραπείες με συνδυασμό με αναγεννητικές τεχνικές. όπως είναι η χρήση Emdogain, μιας γέλης με πρωτεΐνες αδαμαντινικής θεμέλιας ουσίας, που μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις περιπτώσεις, ακόμη και προληπτικά με στόχο τη βιολογική υποστήριξη της αναγέννησης ιστών γύρω από τη ρίζα.
Το υαλουρονικό οξύ, με διάφορες τεχνικές τοποθέτησης, κερδίζει τα τελευταία χρόνια μεγάλο έδαφος, τόσο στην ανάπλαση περιοδοντικών οστών όσο και στην επούλωση των μαλακών ιστών, σε συνδυασμό με γενικευμένη περιοδοντική θεραπεία, χρήση πρωτεϊνών, φωτοθεραπείας, καθώς και με την μέθοδο της συχνής απομάκρυνσης βιοϋμενίου με συσκευές GBT, τόσο στην αρχή της θεραπείας και κατά την διάρκεια αυτής, αλλά και στο επίπεδο της συντήρησης.
Η θεραπεία δεν τελειώνει όταν σταματήσει η αιμορραγία
Η περιοδοντίτιδα είναι νόσος που χρειάζεται παρακολούθηση. Μετά την αρχική θεραπεία, η συντήρηση είναι καθοριστική για να παραμείνει σταθερό το αποτέλεσμα. Τα διαστήματα επανελέγχου εξατομικεύονται ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου, το κάπνισμα, τον διαβήτη, τη συνεργασία του ασθενή και την ανταπόκριση των ιστών.
Η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από το αν «καθάρισαν» τα δόντια. Κρίνεται από το αν μειώθηκαν οι θύλακοι, αν σταμάτησε η αιμορραγία, αν σταθεροποιήθηκαν τα δόντια και αν ο ασθενής μπορεί να διατηρήσει το αποτέλεσμα στην καθημερινότητά του.
Στόχος: υγεία, λειτουργία και διατήρηση των φυσικών δοντιών
Η αντιμετώπιση της περιοδοντίτιδας πρέπει να ξεκινά από καθαρή διάγνωση και όχι από βιαστικές αποφάσεις. Στόχος είναι να ελεγχθεί η φλεγμονή, να σταθεροποιηθούν οι ιστοί και να σωθούν όσα φυσικά δόντια έχουν πραγματική πρόγνωση.
Όταν η θεραπεία σχεδιάζεται σωστά, η περιοδοντική φροντίδα δεν αφορά μόνο τα ούλα. Αφορά τη μάσηση, τη λειτουργία, την αισθητική του χαμόγελου, τη μακροχρόνια υγεία του στόματος αλλά και της γενικότερης υγείας, αφού όπως έχουν δείξει μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες άτομα με σοβαρή περιοδοντίτιδα έχουν περίπου 20–30% υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο σε σχέση με όσους έχουν υγιή ούλα.
Σχετικά με τη Δρ. Σοφία Λουκέρη
Η Δρ. Σοφία Λουκέρη είναι Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, απόφοιτη της Οδοντιατρικής Σχολής Αθηνών, με μετεκπαίδευση στις ΗΠΑ και πολυετή κλινική εμπειρία σε σύνθετα περιστατικά περιοδοντικής, αποκαταστατικής και λειτουργικής οδοντιατρικής. Στο ιατρείο της στο Χαλάνδρι, η θεραπεία οργανώνεται με έμφαση στη διάγνωση, τη βιολογία των ιστών, τη λειτουργία και τη διατήρηση των φυσικών δοντιών.
Περισσότερα: sofialoukeri.gr
