Με ποιο τρόπο τα σωματικά προβλήματα μπορεί να μαρτυρούν ψυχικές δυσκολίες

Πολύ συχνά ακούμε ανθρώπους γύρω μας να ταλαιπωρούνται από τα λεγόμενα ψυχοσωματικά προβλήματα.

Ενώ έχουν επισκεφτεί τον γιατρό τους και έχουν κάνει όλες τις εξετάσεις, τα σύμπτωμα που είχαν παραμένουν και τους ταλαιπωρούν, ίσως και περισσότερο από πριν, χωρίς να  υπάρχει κάποιο παθολογικό πρόβλημα.

Τι είναι λοιπόν  τα ψυχοσωματικά προβλήματα;

Η λέξη «ψυχοσωματικά» από μόνη της προσδιορίζει, ότι είναι κάτι που ξεκινάει από ψυχολογικούς παράγοντες και καταλήγει σε σωματικό σύμπτωμα. Η αφορμή κυρίως, είναι  τα καθημερινά εξωτερικά ερεθίσματα που  προκαλούν συναισθήματα. Όταν όμως τα συναίσθηματα είναι δυσάρεστα, όπως είναι ο πόνος,  ο φόβος, η απόγνωση, η αηδία, ο θυμός και νοιώθουμε ότι δεν μπορούμε να τα διαχειριστούμε, τότε, αυτόματα, προσπαθούμε να τα «παγώσουμε», να τα «κουκουλώσουμε» ή ακόμη και να τους αλλάξουμε τη μορφή, ώστε να μην τα νοιώθουμε  (π.χ. μπορεί να νοιώθουμε φόβο και επειδή δεν αντέχουμε, το μετατρέπουμε σε θυμό). Όμως  το συναίσθημα ποτέ δεν χάνεται, ποτέ δεν εξαφανίζεται μαγικά. Αυτή λοιπόν η εσωτερική σύγκρουση που βιώνουμε (το να προσπαθούμε δηλαδή  να εξαφανίσουμε το συναίσθημα που μας πονάει) κάπου θα ξεσπάσει και συνήθως εκδηλώνεται ως σωματικό σύμπτωμα  στο σώμα μας.

Ανάλογα λοιπόν από το ποιο σημείο του σώματος θα νοσήσει, μπορούμε να πούμε και τι πιθανότατα το προκάλεσε.

Αν κάποιος πάσχει από ημικρανίες ή πονοκεφάλους και έχει κάνει εξονυχιστικά, όλες τις παθολογικές εξετάσεις, αλλά δεν του βρίσκουν από πού προέρχονται αυτοί οι πόνοι, τότε μπορούμε να πούμε ότι είναι ψυχοσωματικά συμπτώματα.

Ίσως είναι ένα άτομο που αναλαμβάνει πολλά, που σκέφτεται πολλά ή που έχει μαζέψει πολλά μέσα του, προβλήματα δικά του ή και άλλων. Είναι σαν μια υπερφορτωμένη μηχανή που έχει φτάσει στα κόκκινα και είναι έτοιμη να εκραγεί. Το σώμα στέλνει το μήνυμα: «Φτάνει! Μην μαζεύεις αλλά μέσα σου! Μην προσπαθείς να τα εξηγήσεις όλα με το μυαλό σου!».

Η πλάτη μας πονάει όταν νοιώθουμε ότι μας λείπει η στήριξη από το κοντινό μας περιβάλλον. Ο πόνος στους ώμους δίνει το μήνυμα ότι έχουμε κρατήσει για πολύ καιρό δυσβάσταχτα βάρη πάνω μας και θα πρέπει να σταματήσουμε να αναλαμβάνουμε τα βάρη άλλων για να «γιατρευτούμε».

Προβλήματα στα πόδια ίσως υποδηλώνουν φόβο στο να προχωρήσουμε μπροστά, να αλλάξουμε πορεία ή ίσως να ξεκινήσουμε κάτι καινούριο.

Πόνοι στα γόνατα, όταν νοιώθουμε ότι μας έχει γονατίσει η πίεση σε κάποια δύσκολη φάση που βιώνουμε.

Αν υπάρχουν προβλήματα με τους πνεύμονες και την αναπνοή ενδέχεται να νοιώθουμε ότι μας κόβεται το οξυγόνο. Αισθανόμαστε καταπιεσμένοι και μας προκαλείται ένα αίσθημα ασφυξίας. Το σώμα λέει «Ασε τα πάντα πίσω σου και πάρε μια βαθιά ανάσα!».

Στην αλλεργία ίσως βλέπουμε την δυσκολία κάποιου να προσαρμοστεί στην αλληλεπίδραση του με κάποιο πρόσωπο ή κάποια νέα κατάσταση. Ο λαός πάντα κατανοούσε ότι η αλλεργία προέρχεται από τη δυσκολία για αποδοχή. Πχ λέει: «Μόνο που τον βλέπω με πιάνει αλλεργία!». Ίσως αν σκεφτούμε τι μας συνέβη τις προηγούμενες 48 ώρες, να μπορέσουμε να καταλάβουμε και την αιτία της αλλεργίας μας!

Η Ανορεξία και η Βουλιμία είναι μάστιγες της σύγχρονης εποχής. Ίσως κάποια άτομα σε νεαρές ηλικίες να το κάνουν από μιμητισμό. Όμως κατά βάση η ανορεξία και η βουλιμία είναι μορφές μίσους ενάντια του εαυτού μας. Η τροφή είναι ερμηνεύεται συμβολικά ως η ανατροφή από την μάνα. Τα ανορεκτικά άτομα, απορρίπτοντας το φαγητό απορρίπτουν το αρχέγονο πρότυπο της τροφού και  ταυτόχρονα την θηλυκή τους πλευρά. Τα κορίτσια χάνουν τις καμπύλες του σώματος τους, την περίοδο τους και θαμπώνει το δέρμα τους. Παρ όλα αυτά, δεν αντιλαμβάνονται τι τους συμβαίνει και θεωρούν ότι χρειάζεται να συνεχίσουν για ακόμη περισσότερο την αποχή από την τροφή..

Με το Υπερβολικό βάρος πάλι συμβαίνει περίπου το ίδιο. Προσπαθούμε να   εξαφανίσουμε τον εαυτό μας, να τον παραμορφώνουμε, πίσω από ένα στρώμα λίπους.  Είναι επειδή νοιώθουμε ενοχή για την ίδια  την σεξουαλικότητα μας. Με το πάχος, περιορίζουμε τον εαυτό μας σε μία φυλακή,  οπότε δεν έχουμε καμία προσδοκία για μας.

Τα ατυχήματα Αυτά συμβαίνουν  όταν νοιώθουμε θυμό με τον εαυτό μας και θέλουμε να τον τιμωρήσουμε.  Το ατύχημα είναι μια καλή λύση για να συμβεί αυτό. Ο πόνος και η τιμωρία είναι στενά συνδεδεμένα με την ενοχή. Μέσα από αυτό όμως αναζητούμε και την φροντίδα από τους άλλους. Πάντα όλοι μας συμπονούν και μας φροντίζουν αν έχουμε ένα μικρό η μεγάλο ατύχημα.

Τέλος η σεξουαλική ψυχρότητα έχει να κάνει με τον φόβο και την τιμωρία, μια και το σεξ αποτελεί ταμπού και πολλές φορές συνδέεται με την αμαρτία ή την ανηθικότητα.

Το σώμα μας συνδέεται άμεσα με την ψυχή μας. Τα πάντα ξεκινάνε από μέσα μας. Όταν δεν μπορούμε να ακούσουμε την ψυχή μας, έρχεται το σώμα να μιλήσει και να εξωτερικεύσει το πρόβλημα.

Ας είμαστε πιο προσεκτικοί στα μηνύματα του.

*Η Βίκυ Καμπανάκη είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας με έδρα το Χαλάνδρι, Αττικής και μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί της μέσα από την ιστοσελίδα της ή στο facebook

Διαβάστε ακόμη...

  • Ευστάθιος Ζωγραφάκης

    Το μεγάλο πρόβλημα στις περιπτώσεις αυτές, είναι ότι οι κλασσικοί γιατροί εξαντλούν τον ασθενή σε διάφορες εξετάσεις και πολύ σπάνια τον στέλνουν στον ειδικό ψυχίατρο. Με άλλα λόγια οι κλασσικοί γιατροί δεν υποψιάζονται καθόλου ψυχικό πρόβλημα, όπως θα έπρεπε και ταλαιπωρούν αφάνταστα τους ασθενείς, σε άσκοπες εξετάσεις. Επίσης το ίδιο κάνουν και οι ασθενείς. Δεν υποψιάζονται ότι για όλα αυτά τα σωματικά προβλήματα η αιτία είναι ψυχικής φύσης και ζητούν βοήθεια από όλους τους υπόλοιπους γιατρούς, αποφεύγοντας τους ειδικούς ψυχιάτρους, που είναι αυτοί που θα τους λύσουν το πρόβλημα. Θα πρότεινα λοιπόν όλοι οι γιατροί να συνεργάζονται και να μην βλέπειο καθένας τον ασθενή μόνο από τη δική του ειδικότητα. Θα έπρεπε από τα πανεπιστήμια να διδάσκονται όλοι οι γιατροί ότι κάθε πρόβλημα ενός ασθενούς, μπορεί να οφείλεται και σε ψυχικά αίτια και να εκπαιδεύονται σχετικά, προκειμένου να είναι σε θέση να εντοπίζουν τα αίτια αυτά έγκαιρα, ώστε να παραπέμπουν τον ασθενή στον ειδικό και να μην τον ταλαιπωρούν άδικα.

  • Παντελής Αφθονίδης

    Όταν έχεις κάποιο πόνο σε οποιοδήποτε σημείο του σώματός σου δεν πας κατευθείαν στον …ψυχίατρο. Όταν οι άλλοι γιατροί σε στείλουν στον ψυχίατρο ,τότε ούτε η πλάτη σε πονεί ,ούτε το …γόνατο! Το πρόβλημά σου τότε έχει να κάνει με τα νεύρα και το …μυαλό . Αυτή η νοοτροπία είναι …αμερικανική,όπου οι ψυχολόγοι και οι ψυχαναλυτές με τις ομαδικές θεραπείες κάνουν χρυσές δουλειές. Τόσο απλοποιημένη ερμηνεία των αιτίων των σωματικών πόνων δε διάβασα ,ούτε άκουσα από κανένα ειδικό που να στηρίζεται σε αντίστοιχη εμπειρία.. Θεωρώ λοιπόν ότι η προσέγγιση του θέματος είναι υπεραπλουστευτική και δεν έχει βάση επιστημονική. Είναι ελάχιστα πειστικό να ισχυρίζεται κάποιος » ειδικός» πως, αν μας πονά η πλάτη, οφείλεται στα ψυχικά και διανοητικά βάρη που κουβαλάμε και πρέπει να απαλλαγούμε από αυτά ,για να …στρώσει πλάτη και να μη μας πονά, αν μας πονούν τα πόδια, είναι σημάδι ότι πήραμε …τη ζωή μας λάθος και πρέπει να …αλλάξουμε ζωή καταπώς λέει και ο Σεφέρης ο ποιητής και ούτω καθεξής. Το ότι υπάρχει σχέση αιτίου αιτιατού μεταξύ του ψυχικού μέρους του ανθρώπου και του οργανικού δε χωρεί αμφιβολία. Από το σημείο όμως αυτό μέχρι να ισχυριζόμαστε, όσα η σχετική ανάρτηση που αφορά στη ψυχοσωματική υγεία του ατόμου , η απόσταση είναι μεγάλη και αντί να κάνει καλό κάνει ,νομίζω, κακό ,γιατί τέτοιες υπεραπλουστεύεις ….»αυθεντικές» και γενικεύσεις εύπεπτες, κατά πάγια συνήθεια ημών των Ελλήνων, γεννούν τελικά τη δυσπιστία ακόμη και για τις περιπτώσεις εκείνες που πράγματι χρήζουν περαιτέρω ιατρικής διερεύνησης και συνεργασίας μεταξύ κλινικού ψυχολόγου , ψυχιάτρου και ιατρών .